O stresie od podstaw: eustres, dystres i emocje

Pojęcie stresu jest nam wszystkim dobrze znane. Zagadnień związanych ze stresem jest jednak stosunkowo dużo. Z tego względu niniejszy wpis podyktowany będzie jedynie wprowadzeniu w tematykę związaną ze stresem, której rozwinięcie zostanie ujęte w kolejnych wpisach.

A zatem od początku. 

Stres jest ok. Jest nam w życiu bardzo potrzebny, jednakże doświadczając go zbyt wiele lub powstrzymując się od ekspresji naszych emocji, powodujemy, że zgromadzone napięcie negatywnie odbija się na naszej psychice i nie tylko.

Stres:

·        Jest reakcją na wydarzenia,

·        Jest stanem napięcia psychicznego i fizjologicznego,

·        Działa motywująco do działania,

·        Nie jest emocją,

·        Jest jedną z przyczyn emocji takich jak m.in. strach, niepokój, złość, frustracja ale także np. ekscytacja,

·         Dzieli się na pozytywny (eustres – mobilizujący) oraz negatywny (dystres – blokujący)

Dla przykładu:

·        Przystępujemy do egzaminu, do którego dużo się uczyliśmy i mamy poczucie, że jesteśmy dobrze przygotowani. Jest to jednak bardzo ważny egzamin końcowy. Bardzo duży poziom stresu waha się pomiędzy eustresem -  który nas mobilizuje i poprawia naszą koncentrację, a dystresem – który wzbudza myśli automatyczne, takie jak „a co jak mi się nie uda”, „pewnie nie będę znać odpowiedzi na wiele pytań”, „co pomyślą inni” i wiele innych a także sprawia, że nie możemy efektywnie skupić się na egzaminie (czy procesie powtarzania do egzaminu). Pojawia się w nas niepokój ale i głęboka determinacja.

·        Musimy przed większą publicznością wygłosić prezentację. Nasza samoocena nie jest największa na świecie a do tego nie mamy najprzyjemniejszych doświadczeń z wystąpień publicznych – wysoki poziom stresu negatywnego – silne nieprzyjemne emocje i chęć ucieczki. Głównie zaczyna się pojawiać w nas strach.

·        Startujemy w zawodach, które są dla nas bardzo ważne. Przygotowywaliśmy się do nich długo i wiemy, że dużo osób nam szczerze kibicuje. Czujemy duży poziom stresu, który jest jak napięta cięciwa w łuku. W zależności od naszych myśli, pojawiać się może pewien strach ale i ekscytacja. Tylko czekamy, żeby wystartować i zawalczyć dając z siebie jak najwięcej. Jest to pozytywny eustres.

W ramach wprowadzenia to tyle. Stres jest nam potrzebny do efektywnego funkcjonowania. Mobilizuje nas do zaspokajania naszych potrzeb oraz do ratowania siebie w chwili zagrożenia.

Jeśli doświadczamy go zbyt wiele i przez dłuższy czas, to odbija się to na naszym zdrowiu psychicznym i fizycznym. 

Najważniejsze – napięcie musi mieć swoje ujście, żeby nasz organizm mógł wrócić do normy. Bardzo dużą rolę pełni tutaj ruch ciała, stąd tak często zaleca się aktywność fizyczną.

Więcej o stresie w kolejnych wpisach

Życzę spokojności J

Rafał Wiśniewski

Psycholog