Skąd u młodej osoby mogą brać się problemy z nauką?

Refleksje zawarte w tym wpisie kierowane są zarówno do uczniów, jak i ich rodziców. Zdarza się, że osobie, której wyniki są poniżej oczekiwań, zarzuca się lenistwo. Oczywiście ni chcę tutaj nikogo ani oskarżać, ani usprawiedliwiać. Czasem faktycznie, jedyne, co przychodzi na myśl to lenistwo. Może to być jednak konsekwencją niewłaściwego procesu wychowawczego, wzorców w rodzinie bądź też brakiem nauczenia samodyscypliny i odpowiedzialności za siebie.

Oczywiście, będzie to miało swoje odbicie w przyszłości, gdy pewne „drzwi będą już zamknięte” a osoba wejdzie w życie dorosłe jako niezaradna. Ile tak naprawdę młodych osób myśli jednak o dalszej przyszłości? Ratunkiem może być uświadomienie sobie (dotyczy to młodych osób), jak ważne jest to, jak funkcjonują teraz, na ile rozwijają swoją samodyscyplinę i odpowiedzialność za siebie oraz jak wielkie znaczenie te umiejętności będą miały dla nich w przyszłości.  Jeśli nie są to rzeczy „wyniesione” z domu, to z całą pewnością macie na nie wpływ. Nawet, jeśli nie jesteście pewni swojej przyszłości, zaufajcie mi – te umiejętności będą miały ogromne znaczenie.

Wracając do próby zrozumienia, co stoi za trudnościami w nauce, możemy poruszyć kwestię z tak zwanymi predyspozycjami. Niegdyś wszyscy traktowani byli jednakowo. Obecnie badania naukowe (również z obszaru psychologii) pozwalają nam lepiej różnicować właściwości psychiki, a co za tym idzie zrozumieć problemy, z jakimi może borykać się dana osoba (często nie zdając sobie z nich sprawy). Warto rozważać diagnozę psychologiczną. W tym celu można udać się do Poradni Psychologiczno  - Pedagogicznej. Wyniki zastosowanych przez psychologa standaryzowanych metod diagnostycznych mogą przybliżyć m.in. charakter funkcjonowania poznawczego (odbierania i przetwarzania informacji przez mózg). Może się na przykład okazać, że dziecko nie jest w stanie poradzić sobie z jakimś obszarem nauki, ponieważ jego zdolność poznawcza jest mocno ograniczona. Dzięki temu możliwe staje się poszukiwanie alternatywnych form nauki, które pomogą poradzić sobie z określoną trudnością.

Inną przyczyną trudności w nauce bardzo często są problemy emocjonalne różnego pochodzenia. Istotne jest, aby problemy dziecka nie były bagatelizowane przez dorosłych. Bez względu na to, czy są to problemy związane z relacjami koleżeńskimi, przyjaciółmi czy związane z czymkolwiek innym (często problemami w sferze rodzinnej), jedną z podstawowych rzeczy, jakich każdy może potrzebować, są poczucie bezpieczeństwa i akceptacji.

Należy mieć też na uwadze, że może istnieć szereg innych czynników mających wpływ na naukę. Może się okazać, że gdy zajmiemy się główną przyczyną, problemy z nauką same się rozwiążą.

Nie jest to wyczerpanie tematu, a jedynie nakreślenie kierunku rozważań na ten temat. Zachęcam każdego do osobistej refleksji, ponieważ każdy miewa swoje lepsze i gorsze momenty.

Rafał Wiśniewski

Psycholog