Siła psychiczna cz. 1

Osoby, które znają mnie z różnych sfer życia, wiedzą jak bardzo propaguję sport – trening – aktywność fizyczną – jak zwał, tak zwał. Jako psycholog i jako trener, na ogół staram się rozdzielać te dwa obszary, jednak tym razem wpis podyktowany jest czemuś, co je łączy. Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że to, do czego się odniosę nie wywodzi się  tyle z samej wiedzy, jaką posiadam, co po prostu z mojego osobistego doświadczenia. Wielokrotnie przekonałem się na własnej skórze, jak pozytywnie trening wpływa na moje samopoczucie i funkcjonowanie w każdej sferze życia. Najbardziej jednak widać różnicę, gdy u osoby trenującej regularnie i prowadzącej tak zwany „zdrowy styl życia’’ pojawi się moment kryzysowy, kiedy to przykładowo zdrowie lub czas nie pozwala być aktywnym fizycznie. Nie bez przyczyny WHO za fundament piramidy żywieniowej podaje ruch jako naturalną potrzebę człowieka.

Siła – jest to motyw przewodni niniejszego wpisu. Czy jednak coś łączy siłę psychiczną i fizyczną człowieka? To zależy. Nie każdy, kto jest silny fizycznie, jest również silny psychicznie a już na pewno nie każda silna psychicznie osoba jest silna fizycznie. Czymże jednak jest ta siła psychiczna? Tutaj znów muszę się odwołać do wpisu o zasobach osobistych. Jednakże siła psychiczna, to nie tylko umiejętność radzenia sobie z trudnościami i problemami. To również inteligencja emocjonalna (umiejętność rozpoznawania i panowania nad swoimi emocjami), umiejętność zarządzania swoimi myślami. Można podkreślić, że kształtowanie naszej psychiki zależne jest po części od środowiska, w którym dana osoba żyje (rodzina, szkoła, praca, znajomi) oraz od jej osobistych doświadczeń. Innymi słowy od obcowania ze światem zewnętrznym. Każdy ma też swój świat wewnętrzny, zaś siła psychiczna i samoświadomość pozwalają nam w większym stopniu wpływać na nas samych i nasze życie.

Siły fizycznej w rozumieniu potocznym nie trzeba tłumaczyć. Powołując się jednak na terminologię (tutaj zachęcam do poszerzania swojej wiedzy za pośrednictwem innych źródeł wiedzy): Siła to podstawowa cecha motoryczna, wykorzystywana do wykonywania czynności świadomych (poruszanie się w przestrzeni) i mimowolnych (oddychanie). Definicja określa ją jako "zdolność nerwowo - mięśniową organizmu do pokonania oporu zewnętrznego, wewnętrznego lub przeciwdziałania mu kosztem wysiłku mięśniowego. Siła zależny od skurczu mięśnia a nie od jego wielkości. Impulsami nerwowymi przekazywanymi do mięśni, które pobudzają je do pracy, steruje aktywność mózgu, która odpowiada za nasze procesy psychiczne. 

Jeszcze jedną ciekawostkę chciałbym tutaj podsunąć. Mianowicie w swoim badaniu obrazowania pracy mózgu psycholog społeczny Ethan Kross z Uniwersytetu Michigan w USA dowiódł, że ból psychiczny jest przez nasz mózg w podobny sposób odbierany, co ból fizyczny. Jest to jeden z wielu przykładów, który pokazuje zjawisko wzajemnego oddziaływania pomiędzy ciałem a psychiką.

Czy będąc osobą mało aktywną fizycznie, słabniemy? Z całą pewnością i to nie tylko fizycznie ale i psychicznie. Ponadto zwiększamy wtedy prawdopodobieństwo zachorowania na tzw. choroby cywilizacyjne. Poprzez aktywność fizyczną wzmacniamy swoją samokontrolę, pewność siebie i odporność na przeszkody.

Co jeszcze możemy zrobić, żeby wzmacniać swoją siłę psychiczną?

Kieruj swoją uwagę na swoje osobiste postępy. Jedną z najbardziej demotywujących rzeczy jest porównywanie siebie do innych (niektórym ciężko się od tego uwolnić). Jedno z moich ulubionych powiedzeń w tej kwestii brzmi: „Każdego dnia jestem lepszy od siebie z wczoraj”. Cel jest dla nas siłą napędową. Jeśli nie mamy wyznaczonych celów (bez względu, czy to są cele przyszłościowe, na najbliższy okres czy zwykłe zadania na dzisiaj), to po prostu dryfujemy. Żeby poradzić sobie z trudnościami, przed jakimi przyjdzie nam stanąć, potrzebujemy siły psychicznej. Jest wiele sposobów, aby ją kształtować. Aktywność fizyczna jest niewątpliwie jedną z nich.

Rafał Wiśniewski

psycholog