O zdolnościach umysłowych słów kilka: Inteligencja – czym jest a czym nie jest

Słowem wstępu, inteligencja jest rozumiana na wiele sposobów. Z jednej strony przypisuje się jej pewien stały potencjał. Innymi słowy, ktoś jest albo bardziej inteligentny albo mniej. Bardziej trafne jest określenie, że każdy ma inne predyspozycje oraz słabsze strony. Warto również mieć na uwadze, że nasze zdolności poznawcze możemy w pewnym stopniu kształtować i rozwijać.

Pojęcie inteligencji doczekało się wielu teorii.  Mówi się, że jest to wieloraka (składająca się z wielu elementów) zdolność do rozumowania. Według pewnych teorii na inteligencję składa się:

·        Zdolność do zbierania informacji,

·        Zdolność do analizy informacji,

·        Umiejętność adaptacji (dostosowania to panujących okoliczności),

·        Zdolność rozumienia siebie (samoświadomość),

·        Stosowanie strategii uczenia się i zdolności zapamiętywania,

·        Umiejętność właściwego wykorzystywania posiadanych informacji.

Psycholog Howard Gardner wyróżnił następujące rodzaje inteligencji wielorakiej:

• ·        Językowa (umiejętność komunikowania się za pomocą słów i pojęć)
• ·        Logiczna i matematyczna (ścisła)
• ·        Wizualno – przestrzenna (umiejętności artystyczne oraz zdolność poruszania się w przestrzeni)
• ·        Muzyczna
• ·        Społeczna (dotyczy komunikacji i relacji)
• ·        Intrapersonalna (dotyczy samoświadomości i autorefleksji)
• ·        Ruchowa – kinestetyczna (związana z aktywnością fizyczną oraz  zdolnościami manualnymi)
• ·        Przyrodnicza (Dotyczy wrażliwości na naturę i przyrodę oraz zdolności do spostrzegania naszych doświadczeń, jako całości)

Innym rodzajem inteligencji, jest inteligencja emocjonalna jako zdolność rozpoznawania stanów emocjonalnych własnych oraz innych osób, jak też zdolności używania własnych emocji i radzenia sobie ze stanami emocjonalnymi innych osób. Składa się między innymi z empatii, asertywności, umiejętności przewodzenia innym, umiejętności adaptacji czy samokontroli.

Potocznie inteligencja rozumiana jest jako umiejętność rozwiązywania problemów praktycznych, zdolności werbalne i społeczne.  To, co ważne, to świadomość, że inteligencja jest złożonym zjawiskiem a każdy człowiek ma swój potencjał i odmienne zdolności. Więcej na temat inteligencji w kolejnych wpisach.

Rafał Wiśniewski

psycholog